Veel mensen denken er vroeg of laat over na: hoe kun je ouders of familie dichtbij laten wonen als er zorg nodig is? Een mantelzorgwoning op het eigen erf lijkt dan een logische oplossing. Zo blijft zorg dichtbij en kan iemand langer zelfstandig blijven wonen.

Toch blijkt in de praktijk dat zo’n plan niet altijd zomaar kan. Regels uit het omgevingsplan kunnen een goed idee ineens ingewikkeld maken. Een recent project laat zien hoe dat werkt. Zelfs wanneer de regels in eerste instantie zeggen dat het niet kan.

Een nieuwe invulling van het erf

Op het perceel van de initiatiefnemers stond jarenlang glastuinbouw. Nadat de kassen waren verwijderd, ontstond ruimte voor een nieuwe invulling van het erf.
In dezelfde periode veranderde er ook iets anders. De gezondheid van hun ouders ging achteruit, waardoor de wens ontstond om dichter bij elkaar te wonen om zo de zorg beter te kunnen organiseren. “We waren op zoek naar een plek waar we dit konden realiseren. Het reizen voor de zorg begon echt op te breken.”

Vanuit die behoefte ontstond een concreet plan: een tijdelijke mantelzorgwoning op het erf, gecombineerd met een schuur voor opslag en parkeren. Een logische stap, zou je denken.
Maar al snel bleek dat het plan niet binnen de regels van het omgevingsplan paste.

Wanneer regels een plan beperken

In het omgevingsplan is vastgelegd hoeveel oppervlakte aan bijgebouwen op een perceel is toegestaan. Door de combinatie van een mantelzorgwoning en een nieuwe schuur werd deze maximale oppervlakte overschreden. Daardoor kon het plan niet rechtstreeks worden vergund.

Daar bleef het niet bij. In eerste instantie werd nog gedacht dat het plan vergunningsvrij gerealiseerd kon worden. Pas later werd duidelijk dat dit toch anders lag. “We kregen eerst te horen dat het vergunningsvrij kon. Later bleek dat toch niet zo te zijn en moest het hele traject opnieuw bekeken worden.”

Op dat moment kantelde het traject. Het plan moest niet alleen opnieuw worden bekeken, maar ook goed onderbouwd worden richting de gemeente. Er was meer nodig dan een aanvraag alleen.
Via een andere adviseur kwamen de initiatiefnemers in contact met Kubiek, vanwege de ervaring met dit soort vraagstukken.

Samen zoeken naar mogelijkheden

Bij Kubiek verschoof de aanpak. In plaats van te kijken naar wat niet kon, werd gezocht naar wat wél mogelijk was. Dat betekende intensief afstemmen met de gemeente en de omgevingsdienst. Door het plan opnieuw te bekijken en gezamenlijk te bespreken, ontstond stap voor stap inzicht in de randvoorwaarden en de ruimte binnen de regels.

Kubiek begeleidde dit proces en zorgde voor de verbinding tussen initiatiefnemers en de betrokken partijen. Niet door alleen te toetsen aan regels, maar door actief te zoeken naar oplossingen die wél passen. Die gezamenlijke zoektocht maakte uiteindelijk het verschil.

Van wens naar haalbaar plan

Om het plan mogelijk te maken, stelde Kubiek een ruimtelijke onderbouwing op als basis voor de vergunningaanvraag. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het plan zelf, maar juist ook naar de omgeving.
Zo zijn onder andere de volgende aspecten onderzocht

• veiligheid en milieu
• verkeer en parkeren
• landschap en ruimtelijke kwaliteit
• natuur en stikstof
• participatie met omwonenden

Door deze onderdelen zorgvuldig te onderbouwen, ontstaat een compleet beeld van de effecten van het plan. Dat vormt de basis voor een afgewogen besluit. Adviseur Pelle begeleidde het traject en licht toe, “Het gaat niet alleen om het plan zelf. Juist de afstemming met de omgeving en de betrokken partijen bepaalt of iets haalbaar is. Door dat goed te doen, ontstaat er vaak meer ruimte dan je vooraf denkt.”

De initiatiefnemers kijken positief terug op het proces:

“De samenwerking met Kubiek was prettig. Er werd snel gereageerd en het proces bleef in beweging.”

Dankzij deze aanpak kon de gemeente uiteindelijk medewerking verlenen aan het plan. Daarmee werd het mogelijk om de mantelzorgwoning en de schuur daadwerkelijk te realiseren.

Een erf met een nieuwe functie

In de nieuwe situatie verandert het perceel zichtbaar. Waar eerst kassen stonden, ontstaat nu een woonerf met meer groen en een duidelijke indeling. De schuur wordt achter de woning geplaatst en blijft ondergeschikt aan het hoofdgebouw, zodat het karakter van het erf behouden blijft. De mantelzorgwoning krijgt een tijdelijke functie, waardoor het erf ook in de toekomst flexibel gebruikt kan worden.

Maatwerk binnen de Omgevingswet

Dit project laat zien hoe de Omgevingswet in de praktijk werkt. Niet elk initiatief past binnen bestaande regels. Maar de wet biedt ruimte voor maatwerk wanneer een plan goed wordt onderbouwd en zorgvuldig wordt afgestemd met betrokken partijen.

Juist die combinatie maakt het mogelijk om plannen die in eerste instantie niet lijken te passen, toch realiseerbaar te maken.

Overweeg je een mantelzorgwoning of een andere ontwikkeling op je erf, maar weet je niet of het plan binnen de regels past?
Wij denken graag mee over de mogelijkheden en begeleiden het traject van idee tot vergunning.
Neem gerust contact met ons op. Samen kijken we wat er wél kan.